Домой Анатолий Санотенко ПРАЗ ЕЎРОПУ

ПРАЗ ЕЎРОПУ

Гіём Апалінэр

                                            (УЛАДЗІМІР  КАСТРАВІЦКІ*)

 

Працяг Літаратурнага марафона імя Апалінэра (пачатак –17-га верасня):  http://babruysk.by/litaraturny-marafon-imya-giyoma-apalinera/

 

Гіём Апалінэр, вершы, пераклады, Анатоль Санаценка
Малюнак Пікаса

 З кнігі «Каліграмы»

 

 ПРАЗ ЕЎРОПУ**

М.Ш.

Ратсож***

Твой твар пунсовы і твой біплан трансфармуецца ў гідраплан

Твой круглы дом дзе плавае вэнджаны селядзец

Мне патрэбен ключ да павекаў

На шчасце мы ўбачылі месье Панадо

І можам спакойныя быць з гэтага боку

Што ты бачыш мой даўні дружа M. Д…

90 ці  324 чалавекі ў паветры і  цяля якое глядзіць праз чэрава маці сваёй

 

Я доўга штосьці шукаў на вялікіх дарогах

О колькі вачэй было закрыта на абочыне дарог

Хіляцца і плачуць пад ветрам

Адчыніце адчыніце адчыніце адчыніце адчыніце

Паглядзі паглядзі нарэшце

Стары абмывае ногі ў тазе

Una volta ho inteso dire Chè vuoi****

І я пачынаю плакаць успамінаючы ваша дзяцінства

 

І вось ты мне паказваеш жудасны фіялетавы колер

 

Гэта маленькая карціна з фурманкай нагадала мне дзень

Адзін дзень складзены з кавалкаў  сіняга чырвонага жоўтага зялёнага і фіялетавага

Калі я за горадам ішоў з сабачкам на павадку і з цудоўным комінам

У цябе больш няма ў цябе больш няма тваёй маленькай дудкі

Комін паліць воддаль ад мяне рускія цыгарэты

Сабака брэша на куст бэзу

Дагарэў і згас начнік

На сукенку ўпалі пялёсткі

Гараць на сонцы

Два залатых кальца каля сандаляў

Але твае валасы твае валасы як драты

Над Еўропай апранутай ў маленькія рознакаляровыя агні

Гіём Апалінэр, вершы, пераклады, Анатоль Санаценка
Марк Шагал
Гіём Апалінэр, вершы, пераклады, Анатоль Санаценка
Карціна М. Шагала
Гіём Апалінэр, вершы, пераклады, Анатоль Санаценка
Карціна М. Шагала

 

                           À travers l’Europe

À M. Ch.

Rotsoge
Ton visage écarlate ton biplan transformable en hydroplan
Ta maison ronde où il nage un hareng saur
Il me faut la clef des paupières
Heureusement que nous avons vu M. Panado
Et nous sommes tranquilles de ce côté- là
Qu’est-ce que tu vois mon vieux M. D…
90 ou 324 un homme en l’air un veau qui regarde à travers le ventre desa mère

J’ai cherché longtemps sur les routes
Tant d’yeux sont clos au bord des routes
Le vent fait pleurer les saussaies
Ouvre ouvre ouvre ouvre ouvre
Regarde mais regarde donc
Le vieux se lave les pieds dans la cuvette
Una volta ho inteso dire Chè vuoi
Je me mis à pleurer en me souvenant de vos enfances

Et toi tu me montres un violet épouvantable

Ce petit tableau où il y a une voiture m’a rappelé le jour
Un jour fait de morceaux mauves jaunes bleus verts et rouges
Où je m’en allais à la campagne avec une charmante cheminée tenantsa chienne en laisse
Il n’y en a plus tu n’as plus ton petit mirliton
La cheminée fume loin de moi des cigarettes russes
La chienne aboie contre les lilas
La veilleuse est consumée
Sur la robe ont chu des pétales
Deux anneaux d’or près des sandales
Au soleil se sont allumés
Mais tes cheveux sont le trolley
À travers l’Europe vêtue de petits feux multicolores

 

*Славуты французскі паэт Гіём Апалінэр (1880-1918) паходзіў з беларускага шляхетнага роду Кастравіцкіх. Яго маці Анжаліка Кастравіцкая была дачкой штабс-капітана расійскага войска Міхала-Апалінарыя Кастравіцкага, які ўдзельнічаў у паўстанні 1863 года. Родавы маёнтак Кастравіцкіх Дарожкавічы (Дзісненшчына) быў канфіскаваны пасля паўстання расійскім урадам. Дзед Апалінэра з сям’ёй эміграваў у Італію, дзе і нарадзіўся Апалінэр і дзе прайшло яго дзяцінства.

**Верш з цыкла «Хвалі» кнігі «Каліграммы».

Упершыню – у газеце «Der Sturm» 1 мая 1914 г.,№3. (Берлін-Парыж). Пачатковая назва – у газеце – «Ратсож». З прысвячэннем – «Мастаку Шагалу».

М. Ш. – Марк Шагал (1887-1885).

Паводле ўспамінаў Шагала, Апалінэр напісаў гэты верш на наступны дзень пасля наведвання яго майстэрні.

***Ратсож – неалагізм; выклікае асацыяцыю з выразам «чырвоны дзень».

****Аднойчы я вырашыў сказаць тое, што хачу (з італ.)