Домой Культура Не камедыя пра нелюбоў

Не камедыя пра нелюбоў

Палова зала сыйшла, другая палова ў фінале шчодра адарыла артыстаў авацыямі.

У мінулы ўікэнд у наш горад з гастролямі наведаўся Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі. На сцэне абласнога тэатра драмы і камедыі імя В. Дуніна-Марцінкевіча менчукі паказалі казку «А мне не сорамна!..» і вячэрні спектакль «Паляванне на сябе». Нашу ўвагу прыцягнула дарослая пастаноўка…

Прыцягнула ўвагу, паколькі не магла не прыцягнуць!.. Адна з самых гучных прэм’ер цяперашняга беларускага тэатральнага сезона ажыццёўлена ў РТБД запрошаным з Украіны рэжысёрам Стасам Жырковым. У працу ён узяў перакладзеную на беларускую мову класічную п’есу выдатнага савецкага драматурга Аляксандра Вампилова «Утиная охота».

Узяў і паставіў па яе матывах у жанры «Не камедыя» спектакль «Паляванне на сябе».

Бабруйскія тэатралы добра ведаюць калектыў, кіраваны Аляксандрам Гарцуевым, па яго рэгулярным ўдзеле ў рэспубліканскіх фестывалях нацыянальнай драматургіі імя В. Дуніна-Марцінкевіча. Ведаюць як дзёрзкі, таленавіты, ахвотны да эксперыментаў. Але, нават нядрэнна знаёмы са смелай стылістыкай тэатра, глядач тут цалкам мог апынуцца шакаваны…

Зразумела, цяжка судзіць аб астатней творчасці невядомага пастаноўшчыка, але часам здавалася, што рэжысёр паставіў сабе мэтай змясціць у гэтым спектаклі ўсё авангарднае, што ён ведаў і дзесьці бачыў. Нібыта, ён імкнуўся даказаць камусьці сваю заможнасць у гэтым плане!.. Пастаноўка мае шмат проста цікаўных і вельмі цікавых рэжысёрскіх рашэнняў. Але часам хацелася адказаць: «Годзе! Мне ўжо вас зашмат, спадар рэжысёр, але трошкі не хапае самой гісторыі Віці Зілава & Co!..»

Тым больш, што дзейства шматспадзеўна пачынаецца са словаў: «…Дождж. Я ўжо дзве гадзіны стаю каля акна. Мяне клічуць Віця Зілаў… Я – маленькі хлопчык, які спрабуе разгледзець з якога боку вада на шкле…» Але далей гісторыя не разгортваецца ўнутр, а, хутчэй, згортваецца вонкі.

Зілаў у «Паляванні на сябе» чамусьці не даходзіць (ці, прынамсі, гэта не прыкметна) да драматычнага ўсведамлення безгрунтоўнасці і бессэнсоўнасці існуючага ладу жыцця. Прычым, у Вампілава ён – адзіны з усіх герояў, хто падыходзіць да гэтай кропкі, адчуваючы пры гэтым найпоўную безвыходнасць. Можа, з-за гэтага і не адчуваецца тут такой спагады да галоўнага герою, як было выпісана і задумана ў драматурга?.. Тут ён зліваецца з масоўкай, а яго асяроддзе часам наўмысна дэперсаніфікавана і выкарыстоўваецца, у якасці рэжысёрскага прыёму, як масоўка.

Па-сапраўднаму пранізліва ў спектаклі гучаць толькі дзве драматычныя сцэны пра страту любові з удзелам Зілава і Галіны (яго жонкі) – успамін аб іх першай інтымнай блізкасці і ад’езд Галіны да сябра дзяцінства. Усе астатнія, як бы, прыглушана і між іншым. Праўда, камедыйныя сцэны – поўнагалосныя, поўныя гумару, іроніі, чорнага гумару, сарказму і багата запраўленыя буфанадай і гратэскам!.. У цэлым, тэкст Вампілава і ягоны дух у пастаноўцы прысутнічалі, але ў нейкім ўрэзаным выглядзе. Хутчэй нават, прывід драматурга часам узнікаў і маячыў недзе на авансцэне або заднім плане…

Цяжка сказаць, ці прыйшліся па зубах і да спадобы бабруйскаму гледачу такія вольнасці?.. Пасля антракту зала апусцела напалову. Але, думаецца, для тых, хто сыйшлі, непрымальным былі, галоўным чынам, не незвычайнасць або складанасць тэатральнай мовы, на якой з імі размаўлялі, а багацце пошласці, непрыстойнасці і наяўнасць ненарматыўнай лексікі. Паказальны эпізод у пачатку другой дзеі, калі – падчас чарговай непрыстойнай сцэны – трое, а затым яшчэ двое гледачоў з першых шэрагаў ўсталі і выйшлі з залы.

Але, нягледзячы на ​​гэта, усё роўна ўсё было вельмі цікава! Асабліва пры наяўнасці такога выдатнага акцёрскага ансамбля, які бліскуча справіўся з пастаўленымі перад ім задачамі і, як заўсёды, быў пераканаўчы!.. Тыя, што засталіся ў зале, бабруйскія тэатралы гэты ансамбль шчодра надарылі ў фінале авацыямі.

тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Зілаў (арт. Максім Брагінец), Вера (арт. Ганна Семеняка), Саяпін (арт. Андрэй Новік), Дзіма (арт. Дзмітрый Давідовіч) і Кузакоў (арт. Арцём Курэнь).
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Зілаў (арт. Максім Брагінец), Кушак (арт. Сяргей Шымко) і Вера (арт. Ганна Семеняка).
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Кушак (арт. Сяргей Шымко), Вера (арт. Ганна Семеняка), Галіна (арт. Людміла Сідаркевіч), Валерыя (арт. Анастасія Баброва), Саяпін (арт. Андрэй Новік) і Зілаў (арт. Максім Брагінец).
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Зілаў (арт. Максім Брагінец) і Галіна (арт. Людміла Сідаркевіч).
тэатр, «Паляванні на сябе»
Асяроддзе Зілава часцяком выкарыстоўвалася, як масоўка: Вера (арт. Ганна Семеняка), Кузакоў (арт. Арцём Курэнь), Валерыя (арт. Анастасія Баброва) і Ірына (арт. Гражына Быкава).
Асяроддзе Зілава часцяком выкарыстоўвалася, як масоўка: Вера (арт. Ганна Семеняка), Кузакоў (арт. Арцём Курэнь), Валерыя (арт. Анастасія Баброва) і Ірына (арт. Гражына Быкава).
«Паляванне на сябе». Зілаў (арт. Максім Брагінец), Кушак (арт. Сяргей Шымко) і Саяпін (арт. Андрэй Новік).
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Вера (арт. Ганна Семеняка), Галіна (арт. Людміла Сідаркевіч), Саяпін (арт. Андрэй Новік), Зілаў (арт. Максім Брагінец) і Дзіма (арт. Дзмітрый Давідовіч).
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Зілаў у «Паляванні на сябе» чамусьці не даходзіць да ўсведамлення безгрунтоўнасці і бессэнсоўнасці існуючага ладу жыцця. Магчыма, гэта вінны зрабіць гледачы, па-над галовамі якіх увесь час пільна глядзіць масоўка?!
тэатр, «Паляванні на сябе»
«Паляванне на сябе». Няёмкасць пасля чарговай імітацыі палавога акту адчувала не толькі Вера (арт. Ганна Семеняка), але і некаторыя гледачы.
тэатр, «Паляванні на сябе»
У наяўнасці ўсе прыкметы дэградацыі асобы: Віця співаецца, забрахаўся і амаль страціў сувязь з рэчаіснасцю: Ірына (арт. Гражына Быкава), Галіна (арт. Людміла Сідаркевіч), Зілаў (арт. Максім Брагінец) і Вера (арт. Ганна Семеняка).

Антон Пуціла
Фота аўтара